De grondstoffen van drankenkartons

Karton

Het grootste deel van het drankenkarton is logischerwijs karton. Dit karton wordt geproduceerd uit hout. De producenten van drankenkartons in Nederland halen hun houtvezels voor het karton uit FSC (1) , PEFC (2) of SFI (3) gecertificeerde bossen. De drie producenten geven de voorkeur aan FSC gecontroleerde bossen (het grootste deel van hun hout komt daar ook vandaan) en dringen er bij hun leveranciers die nog volgens de PEFC of SFI certificatie produceren, over te stappen op FSC certificatie. De FSC certificatie wordt gezien als het meest betrouwbare certificatiesysteem en wordt ondersteund door de milieubeweging. De standaard voor PEFC-certificatie is niet in elk land gelijk. Echter in belangrijke productielanden voor het hout voor de kartons zoals Zweden benadert de PEFC standaard de FSC. De SFI certificatie is een eerste stap qua duurzaam bosbeheer maar is nog onvoldoende onafhankelijk. De overstap naar volledig gecertificeerd hout volgens FSC of vergelijkbare standaarden is dus nog gaande.

Bij het maken van het karton uit houtvezel is een aantal hulpstoffen nodig als Chinese klei, natronloog, zwavelzuur en enkele andere chemicaliën. Daarnaast is veel water nodig voor het proces, 53 liter voor de productie van 1 kg karton voor drankenkartons. De industrie probeert de hoeveelheid van de chemicaliën en water steeds verder te beperken. Daarnaast is er energie nodig voor het kappen van de bomen, het transport van de bomen naar de fabriek en het productieproces van het karton. In het productieproces wordt elektriciteit gebruikt en restanten van het hout die niet voor het karton wordt gebruikt, zoals de schors. Hiermee halen ze iets meer dan de helft van hun benodigde energie uit biomassa. De CO2-emissie van de houtrestanten draagt niet bij aan het broeikaseffect, omdat bij de nieuwe aanplant van de boom deze CO2 weer wordt opgenomen in de boom. De broeikasgas-emissie van de productieketen van het karton voor drankenkartons is volgens de onafhankelijke milieudatabase van SimaPro 560 g CO2 per kg karton. Voor een karton van 1 liter komt dit neer op een broeikasgasemissie van 13,8 g CO2-eq. Recentelijk heeft de Nederlandse papier- en kartonindustrie haar doelstelling gepresenteerd om in 2020 de energie-efficiency van haar processen met 50% verbeterd te hebben. Dit betekent dat de broeikas-gasemissie van het karton verder omlaag zal gaan.

Kunststof

Zowel aan de binnenkant als aan de buitenzijde heeft een drankenkarton een dun kunststof PE laagje om het karton tegen vocht te beschermen. Momenteel is dit laagje ongeveer 50µ (=50 micrometer) dik. PE wordt gemaakt uit aardolie Het is de kunststof met de laagste milieueffecten per kg. Bij verbranding ervan ontstaat kooldioxide en water. Volgens de ecoprofiles van Plastics Europe is de broeikasgasemissie over de gehele productieketen van LDPE 2400 g CO2-equivalent per kg LDPE folie. Voor een septische drankenkarton van 1 liter komt dit neer op een broeikasgasemissie van 8,2 g CO2-eq. en voor een aseptische van 14,9 g CO2-eq.

Aluminium

Voor een drankenkarton voor sappen wordt een aluminium laagje gebruikt. Deze verhindert dat het product door zuurstof en licht in kwaliteit achteruitgaat. Het aluminium is ongeveer 5% van het gewicht van het pak. De productie van dit aluminium kost relatief veel energie maar het is de industrie gelukt dit laagje steeds dunner te maken. Momenteel is dit laagje ongeveer 10µ (=10 micrometer) dik. De broeikas-gas-emissie van de productie van aluminium is ongeveer 12.250 g CO2-eq per kg aluminium. Voor de 1,5 gram betekent dit een emissie van ongeveer 18,4 g CO2-eq. De productie van aluminium is de laatste 10 jaar steeds milieuvriendelijker geworden doordat emissies van de sterke broeikasgassen CF4 en C2F6 sterk zijn teruggebracht. Ook wordt gemiddeld over de aluminiumfabrieken steeds minder fossiele energie gebruikt.

1) FSC = Forest Stewardship Council

2) PEFC = Programme for the Endorsement of Forest Certification (formerly the Pan European Certification Scheme)

3) SFI = Sustainable Forest Initiative